Trendyol desi hesaplama ve kargo maliyeti

Desi, bir kargonun kapladığı hacmin standartlaştırılmış ölçüsüdür. Kabaca, paketin santimetre cinsinden en × boy × yükseklik çarpımının bir bölme katsayısına (yaygın olarak 3000) bölünmesiyle bulunur. Çıkan hacimsel desi ile paketin fiili (kantar) ağırlığı karşılaştırılır; kargo firması çoğu durumda ikisinden hangisi büyükse onu esas alır. Yani 0,4 kg ağırlığındaki kocaman bir kutu, hacmi nedeniyle 5 desi olarak faturalanabilir.

Desinin ürün araştırmasının parçası olması gereken sebep basit: aynı satış fiyatına sahip iki ürün, hacimleri farklıysa size tamamen farklı kâr bırakır. Düşük fiyatlı, hafif ama hacimli ürünlerde kargo, fiyatın önemli bir yüzdesini yutar. Bu yüzden bir ürünü değerlendirirken şu kalemleri birlikte düşünmek gerekir:

Pratikte iki sayı hesaplanır. Birincisi hacimsel desi: paketin üç boyutunu (cm) çarpıp 3000'e bölersiniz. İkincisi fiili ağırlık (kg). Kargo ücreti, çoğu durumda bu ikisinden büyük olana göre belirlenir. Bu nedenle 'ürünüm hafif, kargosu ucuzdur' varsayımı tehlikelidir; kutu büyükse hacimsel desi devreye girer ve ücreti yukarı çeker.

Örnek bir hesap: 40 cm × 30 cm × 25 cm bir kutu = 30.000 cm³. Bunu 3000'e bölünce 10 desi çıkar. Ürün sadece 0,8 kg olsa bile, kargo 10 desi üzerinden faturalanır. Aynı ürünü daha sıkı paketleyip 35 × 25 × 20 cm'ye düşürürseniz 17.500 / 3000 ≈ 5,8 desiye inersiniz; bu, kargo maliyetini neredeyse yarıya indirebilir. Paketleme optimizasyonu, çoğu satıcının atladığı ama doğrudan kâra yansıyan bir kaldıraçtır.

Önemli bir not: kargo bareminin alt basamağında (genelde düşük desili, düşük fiyatlı ürünler) sabit bir taban ücret işleyebilir. Bu eşiğin hemen üstündeki ürünlerde küçük bir desi farkı bile bir üst barem dilimine atlamanıza yol açıp ücreti sıçratabilir. Bu yüzden hesabı 'yaklaşık' değil, gerçek paket ölçüsüyle yapmak önemlidir.

Net kârı yalnızca 'fiyat eksi maliyet eksi kargo' olarak düşünmek eksik kalır. Trendyol'da satış fiyatının üzerinden kategoriye göre değişen bir komisyon, bu komisyon ve hizmetler üzerinden KDV ve bir hizmet/işlem bedeli kesilir. Desi maliyeti bunların yanına eklenir. Kârlılık hesabı yaparken bu kalemlerin tamamını aynı tabloda görmek, 'kârlı sandığım ürün aslında başa baş' sürprizini engeller.

TPro360 bu kalemleri kategori bazlı komisyon oranı, desi/kargo maliyeti, KDV ve hizmet bedeli olarak birlikte hesaplar; sonuçta 'hesaba geçecek tutar' ve kâr/adet değerini gösterir. Böylece bir ürünün fiyatını ya da paket boyutunu değiştirdiğinizde kârın hangi yönde hareket ettiğini görebilirsiniz. Bu hesaplamanın bir karar destek aracı olduğunu; komisyon oranlarının, kargo baremlerinin ve hizmet bedellerinin Trendyol tarafından dönemsel olarak güncellenebileceğini ve kesin tutarları satıcı panelinizden doğrulamanız gerektiğini unutmayın.

Aşağıdaki rakamlar temsilidir; amaç mantığı göstermektir, gerçek komisyon ve kargo tutarlarını kendi kategoriniz için doğrulamanız gerekir. Diyelim ki 120 TL'ye satılan, alış maliyeti 55 TL olan hacimli bir ev tekstili ürünü değerlendiriyorsunuz. Kabaca: %20 komisyon yaklaşık 24 TL, ürün 8 desi olduğu için kargo (barem dilimine göre) örneğin 60 TL, hizmet bedeli ve KDV birkaç TL daha eder. 120 TL satıştan 55 + 24 + 60 = 139 TL'ye yakın bir maliyet çıkar; yani bu ürün, görünürde 'ucuz ve cazip' olsa da fiilen zararına satılabilir.

Aynı ürünü 199 TL'ye konumlandırıp paketi 4-5 desiye sıkıştırabilirseniz tablo tersine dönebilir: kargo yarıya iner, komisyon mutlak olarak artsa da fiyat artışı bunu büyük ölçüde karşılar ve makul bir kâr/adet ortaya çıkabilir. Buradaki ders nettir: düşük fiyatlı, yüksek desili ürünlerde kargo, kârı tek başına eritebilir. Karar verirken fiyatı değil, kargo sonrası kâr/adeti kıstas alın.

Bu mantık ürün araştırmasına da yansır: bir kategoride en çok satan ürünleri tararken, sadece satış hacmine değil, ürünün muhtemel desisine ve fiyat aralığına bakmak gerekir. Yüksek talepli ama hacimli ve düşük fiyatlı bir niş, ciro yapsa bile kâr yapmayabilir.

Desi ve kârlılık hesabı, ürünü stoğa almadan önce bir 'fizibilite kapısı' olarak en çok işe yarar: fiyat ve paket ölçüsüyle oynayıp kârın hangi senaryoda pozitife döndüğünü görürsünüz. Aynı şekilde, mevcut ürünlerinizin fiyatını gözden geçirirken hangi ürünlerin kargo yüzünden marjsız kaldığını tespit etmek için kullanışlıdır.

Eksik kaldığı yerler de var. Hesap, sizin gerçek alış maliyetinizi, iade oranınızı, reklam/indirim giderlerinizi ve kampanya komisyonlarını otomatik bilemez; bunları kendi verinizle beslemeniz gerekir. Ayrıca kargo barem tablosu ve komisyon oranları Trendyol tarafından dönemsel güncellenebilir, dolayısıyla çıktı kesin bir taahhüt değil, karar desteği niteliğindedir. Bu nedenle hesabı dönem dönem güncel barem ile tazelemek doğru sonucun ön koşuludur.

Satıcıların desi ve maliyet konusunda en sık yaptığı hataları bilmek, çoğu zarar senaryosunu baştan önler. Aşağıdakiler, ürün araştırmasında ve fiyatlamada özellikle desi/kargo tarafında tekrar tekrar görülen tuzaklardır: